Gepubliceerd op donderdag 01 november 2018

Q-koorts de epidemie is over, de nasleep nog lang niet

door mr. Sander de Groot

De Q-koorts epidemie ligt alweer even achter ons, maar de gevolgen van de uitbraak zijn voor de slachtoffers nog steeds groot. Tussen 2007 en medio 2011 raakten naar schatting 100.000 mensen besmet en zeker 74 patiënten overleden. De overheid komt haar morele verplichting om deze slachtoffers bij te staan niet na.

Q-koorts is een infectieziekte die kan worden overgedragen van dieren op mensen die wordt veroorzaakt door een bacterie. De ziekte komt over de hele wereld voor. Normaal gesproken worden jaarlijks ongeveer vijftien mensen met de ziekte geregistreerd.

Ombudsman laakt overheid

In 2012 kwam de Ombudsman met een rapport met spijkerharde conclusies. De overheid schond het vertrouwen van de burgers ernstig, doordat er onvoldoende aandacht was voor voorlichting over het besmettingsgevaar. Daarbij werden gezondheidsklachten niet of te laat erkend. Ook hekelde hij het feit dat oplossingen op maat zijn uitgebleven en de verantwoordelijke ministers niet hebben willen aangeven een en ander te betreuren.

Rechtbank wijst aansprakelijkheid af

Dit stevige rapport bleek niet genoeg om de rechtbank te overtuigen. In een procedure stelden de slachtoffers de Staat aansprakelijk voor hun schade. In navolging van de Ombudsman was hun verwijt dat de Staat de burgers onvoldoende heeft geïnformeerd over de kenbare gevaren van Q-koorts. Bovendien, zo stelden zij, liet de Staat het treffen van adequate maatregelen te lang achterwege. De rechtbank wees de aansprakelijkheid van de Staat in januari 2017 echter af.

Hoger beroep uitgesteld, niet afgesteld

De groep slachtoffers stelde het hoger beroep tegen deze uitspraak uit, in afwachting van een tegemoetkoming die Den Haag de slachtoffers in het vooruitzicht stelde. De regering wilde een ‘gebaar’ maken, een erkenning voor het grote leed, ondanks dat zij zichzelf niet aansprakelijk acht. Onlangs werd duidelijk dat 14,5 miljoen euro evenredig wordt verdeeld onder het aantal slachtoffers en nabestaanden dat zich aanmeldt. Wie het geld wil krijgen moet aan een aantal voorwaarden voldoen. Daarnaast geldt er een maximumvergoeding van 15.000 euro per aanvraag.

Dit bedrag is bij lange na niet voldoende om de schade van alle slachtoffers te vergoeden. Bovendien zal het bedrag voor de één een redelijke compensatie zijn, voor de ander is het maar een fractie van de werkelijke schade. Zo raakten slachtoffers hun baan kwijt en gingen hele bedrijven ten onder als gevolg van de ziekte. Het is daarom niet verrassend dat de groep slachtoffers het hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank alsnog doorzet.

 

Morele verplichting

Het is jammer dat de overheid na het uitkomen van het rapport van de Ombudsman de juridische strijd is aangegaan met de Q-koorts slachtoffers. Op dat moment hadden ze de slachtoffers schadeloos kunnen stellen. Nu is veel tijd en geld verloren gegaan in juridische procedures en het einde is nog niet in zicht. Want al zou de overheid formeel niet aansprakelijk zijn voor de uitbraak van deze ziekte, moreel is de Staat wel verplicht de slachtoffers schadeloos te stellen na een dergelijk vernietigend rapport van de Ombudsman. Het grote bedrag dat de overheid nu al kwijt is aan procedures, had bij veel slachtoffers van deze ziekte dubbel leed kunnen voorkomen.

 

Geschreven door