Gepubliceerd op donderdag 14 december 2017

WMO of aansprakelijke verzekeraar?

door mr. Ellis Verhoeven


Ook een letselschade slachtoffer die zijn of haar schade kan verhalen op een aansprakelijke verzekeraar, kan een beroep doen op collectieve voorzieningen. In de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) is vastgelegd dat gemeenten de kosten die ze maken voor de voorzieningen vanuit die wet, voor die letselschadeslachtoffers, kunnen verhalen op de aansprakelijke verzekeraar. Er is met de WMO 2015 dus een regresrecht geïntroduceerd.

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten en het Verbond van Verzekeraars hebben een convenant afgesloten waarmee het regresrecht is afgekocht. Dat betekent dat bijna alle Nederlandse gemeenten geen gebruik meer kunnen maken van het regresrecht. Dat scheelt natuurlijk heel veel administratieve rompslomp, waar zowel de gemeentes als de verzekeraars belang bij hebben.

Maar hoe zit het met de slachtoffers? De personen die behoefte hebben aan een rolstoel, een aanpassing van hun woning of een vervoersvoorziening? Wat is het effect van het convenant voor hen?

Van belang is allereerst dat de gemeenten op grond van de WMO ook verplichtingen hebben jegens inwoners van de gemeente die de kosten van hun voorziening ook bij een verzekeraar zouden kunnen neerleggen. De gemeente kan niet simpelweg verwijzen naar een verzekering.

De praktijk is nu dat verzekeraars zich jegens slachtoffers op het standpunt stellen dat men een beroep moet doen op de WMO, voordat dezelfde voorzieningen op grond van de aansprakelijkheidsverzekering kunnen worden gevorderd. Voor een slachtoffer is dat om twee belangrijke redenen vaak niet gunstig. De gemeente zal bij een beroep op de WMO kiezen voor de goedkoopste, meest passende oplossing. Dat kan om een voorbeeld te geven betekenen dat iemand genoegen moet nemen met een standaard rolstoel, waar veel geschiktere types voorhanden zijn. Volgens het aansprakelijkheidsrecht zou een slachtoffer op zo’n geschikter model aanspraak kunnen maken vanwege de verplichting van een verzekeraar om de schade volledig te vergoeden. Daarnaast duurt de aanvraag van een WMO voorziening vaak lang, terwijl er per direct behoefte kan bestaan aan bepaalde voorzieningen . Een slachtoffer dat kleine kinderen heeft rondlopen en geen beroep kan doen op mantelzorg, kan geen weken wachten totdat de gemeente een beslissing heeft genomen over de aanvraag voor hulp.

Moet een slachtoffer dan toch gebruik maken van de mogelijkheden die de WMO biedt?

Verzekeraars stellen in de regel dat dit het geval is, vanuit de verplichting van het slachtoffer om zijn of haar schade te beperken. Bovendien stelt men, is het regresrecht afgekocht en is daar een aanzienlijk bedrag voor betaald. De vraag is of dit valide argumenten zijn. Om met het laatste argument te beginnen: de overeenkomst tussen de VNG en het Verbond van Verzekeraars kan geen verplichtingen scheppen voor iemand die geen partij is bij die overeenkomst, te weten het individuele slachtoffer. De schadebeperkingsplicht zou, afhankelijk van de concrete omstandigheden wel een rol kunnen spelen. In veel gevallen kan een slachtoffer zich echter op het standpunt stellen dat een aanvraag op grond van de WMO, weinig kans van slagen heeft. In het geval dat iemand een partner heeft die huishoudelijke werkzaamheden kan verrichten, zal de gemeente geen huishoudelijke hulp vanuit de WMO vergoeden. De aan de individuele situatie aangepaste rolstoel zal niet op grond van de WMO vergoed worden, maar zal in de regel wel door de verzekeraar beschikbaar moeten worden gesteld. En in het geval van de acute hulpbehoefte kan niet worden verwezen naar de WMO, omdat dat traject teveel tijd kost.

Een letselschadeslachtoffer dient door de verzekeraar zoveel mogelijk te worden geplaatst in de situatie waarin hij of zij zonder ongeval zou hebben verkeerd. Door een verwijzing naar een WMO voorziening wordt aan die verplichting in heel veel gevallen niet voldaan en daar behoeft in die gevallen dan ook geen genoegen mee te worden genomen. 

Ellis Verhoeven is NIVRE Register-Expert en mediator bij Letselschade.com

Geschreven door